Wychodząc na przeciw obowiązującym od 1 stycznia 2009r przepisom dotyczącym certyfikatów energetycznych budynków ukończyłem wymagany kurs oraz zdałem państwowy egzamin na certyfikatora energetycznego (numer uprawnień: MI/ŚE/1591/2009). Wykonuje certyfikaty energetyczne zarówno dla domów jednorodzinnych, mieszkań, jak również dla obiektów handlowo-usługowych oraz przemysłowych. Nasze działania koncentrujemy głównie na terenie województwa śląskiego, ale i poza nim.

Poniżej znajdą Państwo odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania z zakresu certyfikacji energetycznej budynków.

1. Co to jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej (certyfikat energetyczny) (paszport energetyczny) jest to dokument, który określa zapotrzebowanie na energię niezbędną do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem budynku lub lokalu, czyli energii na potrzeby ogrzewania, przygotowania ciepłej wody użytkowej, wentylacji i klimatyzacji, a także oświetlenia (tylko dla budynków użyteczności publicznej). Dla budynków przemysłowych i magazynowych sporządzając charakterystykę energetycznej nie uwzględnia się ilości energii dostarczanej do tych budynków dla celów technologiczno-produkcyjnych. W świadectwie ocenia się wielkość zapotrzebowania na energię wynikającego z przeznaczenia i standardu budynku oraz jego instalacji wewnętrznych, czyli na podstawie jego obiektywnych cech, a nie na podstawie pomiaru zużycia energii, ponieważ trudno poddać obiektywnej ocenie sposób użytkowania budynku przez jego użytkowników.

2. Po co wprowadzono certyfikację budynków?

Certyfikacja energetyczna budynków jest odpowiedzią na ogólnoświatowe działania proekologiczne mające na celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, co ma bezpośrednio przeciwdziałać zmianom klimatycznym (wypełnienie zapisów z Kioto). Certyfikacja ma także szereg konsekwencji gospodarczych i wpisuje się w wiele strategicznych celów rozwoju polskiej gospodarki, ale jej głównym celem jest ograniczenie zużycia energii i ochrona środowiska naturalnego.
Przewiduje się, że wprowadzenie certyfikacji spowoduje:
• redukcję zużycia energii o 40% w sektorze budowlanym,
• redukcję całkowitego zużycia energii w UE o 11%,
• zmniejszenie światowej emisji gazów cieplarnianych o 30%.
W ubiegłym stuleciu w Polsce budowano dużo, szybko, tanio i nie uwzględniając późniejszych kosztów eksploatacji. Budynki z różnych względów nie były energooszczędne. W Polsce 40% zużywanej energii przypada na sektor budownictwo, czyli na nasze domy, mieszkania i inne budynki – ich ogrzewanie, przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wentylację, klimatyzację, a także oświetlenie. Dzięki certyfikatom energetycznym, które dostarczają informacji o zużyciu energii w budynku, a także wskazują zabiegi mające ograniczyć jej zużycie, przewiduje się oszczędności na poziomie 35%÷40% w zużyciu energii w sektorze budowlanym.
• Certyfikacja energetyczna pozwoli na świadome zarządzanie energią w budynkach (każdy będzie znał prawdziwe koszty eksploatacji oraz potencjał możliwych oszczędności),
• właściciele, inwestorzy oraz najemcy będą posiadali rzetelną informację w zakresie realnego zużycia energii, jak również w zakresie możliwości ograniczenia strat energii,
• inwestorzy będą mogli ocenić rzeczywistą wartość zakupionych lub nowo wznoszonych budynków, inna będzie cena m2 mieszkania w budynku o wyższym zużyciu energii, a inna w budynku o mniejszym zużyciu energii,
• najemcy uzyskają możliwość urealnienia opłat czynszowych w zależności od klasy energetycznej budynku.

3. Czy istnieje obowiązek sporządzania certyfikatów energetycznych?

Tak. Zgodnie z nowelizacją ustawy Prawo budowlane z dnia 19 września 2007 r., która wprowadza Dyrektywę 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków z dniem 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej.

Inwestor Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo Budowlane jest obowiązany dołączyć świadectwo charakterystyki energetycznej budynku do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
Zgodnie z art. 5 ust. 4 i 5 ustawy „w przypadku budynku z lokalami mieszkalnymi lub częściami budynku stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową, przed wydaniem lokalu mieszkalnego lub takiej części budynku osobie trzeciej, sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego lub części budynku”, przy czym w przypadku budynków ze wspólną instalacją ogrzewczą świadectwo charakterystyki energetycznej, sporządza się dla budynku.
W przypadku gdy budynek lub lokal mieszkalny podlega zbyciu (sprzedaży) lub wynajmowi to zgodnie z art. 63a ust. 1 i 2 odpowiednio nabywcy lub najemcy udostępnione być powinno świadectwo charakterystyki energetycznej.

4. Które budynki muszą posiadać certyfikat energetyczny?

Na podstawie znowelizowanej ustawy Prawo Budowlane, każdy nowo wybudowany budynek (poza tymi, które są zwolnione z certyfikacji - patrz poniżej) musi posiadać świadectwo charakterystyki energetycznej, aby otrzymać decyzję o pozwoleniu na użytkowania obiektu. Ponadto każdy budynek i lokal (z zastrzeżeniem ust. 7 ustawy) musi mieć sporządzony certyfikat energetyczny jeśli jest sprzedawany/kupowany bądź wynajmowany, a także w przypadku, gdy w wyniku przebudowy lub remontu budynku uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna.

5. Które budynki zwolnione są z posiadania certyfikatu energetycznego?

W ust. 7 ustawy Prawo Budowlane wymienia się budynki, które są zwolnione z obowiązku certyfikacji energetycznej, są to obiekty takie jak:
• zabytki,
• budynki kultu religijnego,
• budynki niemieszkalne służące gospodarce rolnej,
• budynki mieszkalne użytkowane nie dłużej niż 4 m-ce w roku,
• budynki użytkowane nie dłużej niż 2 lata,
• budynki wolno stające o powierzchni użytkowej maksymalnie 50 m2,
• budynki przemysłowe i gospodarcze o zapotrzebowaniu na energię maksymalnie 50 kWh/(m2*rok).

6. Kto może sporządzić certyfikat energetyczny?

• Projektant posiadający uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej, lub instalacyjnej,
• osoba, która odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin w Ministerstwie Infrastruktury,
• osoba, która ukończyła nie mniej niż roczne studia podyplomowe na kierunkach architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynku,
• od 02.10.2009r, gdy weszła w życie znowelizowana ustawa Prawo Budowlane, także osoby mające tytuł inżyniera uzyskany na kierunkach budownictwo, architektura, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych i legitymujące się uprawnieniami budowlanymi.

7. Czy jest kara za brak certyfikatu energetycznego?

Tak i nie. Zgodnie z przepisami ogólnymi ustawy Prawo Budowlane art. 93.
"Kto nie spełnia, określonych w art. 63 lub 64 ust. 1 i 3, obowiązków przechowywania dokumentów związanych z obiektem budowlanym lub prowadzenia książki obiektu budowlanego podlega karze grzywny"
Skoro zatem, świadectwo energetyczne jest dokumentem obiektu, zawiera ono opis charakterystyki budynku podlega obowiązkowi jego wykonania i przechowywania.
W Polsce nie ma jeszcze ustalonej wartości kary za brak certyfikatu energetycznego. Przykładowo u naszych zachodnich sąsiadów za brak certyfikatu grozi kara od 5.000 do 15.000 €.

8. Ile czasu jest ważne certyfikat energetyczny?

10 lat, chyba, że przypadku przeprowadzenia robót budowlanych, w wyniku których nastąpiła zmiana charakterystyki energetycznej (docieplenie budynku, wymiana okien, drzwi, itd.) zachodzi konieczność sporządzenia nowego świadectwa charakterystyki energetycznej.

9. Jakie informacje podaje certyfikat energetyczny?

• Wskaźnik energii pierwotnej (EP) - roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną (to wartość przedstawiająca ile energii trzeba zużyć np. w elektrociepłowni, aby wyprodukować i przesłać do naszego domu energię potrzebną do podgrzania CO i CWU).
• Wskaźnik energii końcowej (EK) - roczne zapotrzebowanie energii końcowej, która służy ogrzewaniu, wentylacji i CWU (czyli energia, za którą płacimy).
• Zalecenia służące obniżeniu zużycia energii końcowej (EK) dla konkretnego budynku.

10. Czy można sporządzić certyfikat energetyczny dla jednego lokalu mieszkalnego (mieszkania) w bloku?

Tak. Pod warunkiem, że źródło ogrzewania jest zlokalizowane w mieszkaniu (np. piec węglowy, ogrzewanie gazowe).
Nie. Gdy w mieszkaniu mamy centralne ogrzewanie (CO) to należy sporządzić świadectwo dla całego budynku (bloku).
Mówi o tym Art.5 ust. 5 Prawo budowlane: "W przypadku budynków ze wspólną instalacją grzewczą świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się wyłącznie dla budynku, a w innych przypadkach także dla lokalu mieszkalnego najbardziej reprezentatywnego dla danego budynku."